سيد محمد خالد غفارى
24
فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى )
دانش تشخيص بين خير و شر مىدانست . از نظر فلسفى او نخستين كسى است كه به وجود حقيقى ثابت و مثلى مستقلّ از حقايق محسوس و معرفتى صحيح كه بدون فضيلت معنايى ندارد ، ايمان آورد كه بعدا افلاطون اين نظريّه مثل او را پروراند . به نظر ارسطو ، شيوه استدلال استقرايى و توجّه به شناخت مفاهيم كلى و كليّات ، از ابتكارات سقراط است . و سخن آخر اينكه ويژگى برجستهء سقراط ، شخصيّت متواضع و ملكات و كمالات اخلاقى و عقلانى او بود . 2 . افلاطون ( 427 - 348 ق . م ) به سال 427 ق . م . در يك خانوادهء اصيل در آتن به دنيا آمد و از تربيتى در خور شأن يك اشراف زاده برخوردار گرديد . در بيست سالگى به سقراط پيوست و مدّت هيجده سال ملازم او بود ، سپس در مسافرتى طولانى از جزيره كرت « 1 » و سيسيل و مصر ديدن كرد و مدتى به فرقهء فيثاغورسى پيوست و در سال 387 ق . م كه چهل ساله شده بود به آتن بازگشت و در همان سال در باغ آكاداموس مدرسهاى بنياد نهاد كه به آكادمى معرف شد و بقيّه عمر را در آنجا در ميان شاگردانش كه ارسطو هم يكى از آنها بود به بحث و تعليم و تحرير به سر برد . وى رسالات بسيارى نوشت كه در تمام آنها بجز آخرين رسالهاش نواميس ، سخنگوى اصلى و مهمّ سقراط است . افكار سقراط موجب پيدايش چند اصل مهمّ در فلسفه شد : يكى از مهمترين آنها قول به اصل عالم مثل و حقايق ازلى است . ديگر اينكه آدمى در پى سعادت است و بايد تعريف آن را دريابد و براى وصول بدان ارزش عدالت و شجاعت و عفّت و حكمت و ديگر فضايل را بشناسد . ديگر اينكه مدينه را نظامى است كه براى تأمين سعادت افراد و بقاى دولت ، مردم بايد بدان پايبند باشند . مشهورترين كسى كه آراى سقراط را در قالب فلسفى روشنى ريخت و افكار بلند فلاسفهء پيشين و آنچه را به نبوغ خلّاقهء خود دريافته بود بر آن افزود و از آن مكتبى محكم و استوار ساخت ، بزرگترين همهء فلاسفه على الاطلاق ، حكيم الهى افلاطون بود .
--> ( 1 ) Crete .